Rabobank heeft 100 miljoen euro extra beschikbaar gesteld aan het Nationaal Warmtefonds om VvE’s te helpen verduurzamen. Die stap volgt op een toename van leenaanvragen én op nieuw RaboResearch naar de drempels binnen VvE’s. Dat is van belang, want één op de vijf woningen in Nederland is onderdeel van een VvE. Uit eerder onderzoek blijkt bovendien dat appartementseigenaren gebrek aan financiële middelen als een van de belangrijkste knelpunten voor verduurzaming zien.
De VvE-puzzel: waarom gemengd bezit vaak tot stilstand leidt
De verduurzaming van VvE’s is vaak meer een sociale en financiële puzzel dan een technische opgave, mede doordat bijna de helft van de Nederlandse VvE’s uit een mix van koop- en huurwoningen bestaat. Deze versnipperde eigendomsstructuur zorgt voor uiteenlopende belangen en grote verschillen in draagkracht.
Uit RaboResearch blijkt dat juist de complexen met de grootste verduurzamingsopgave financieel klem zitten; terwijl volledige huurcomplexen vaak al een gunstig A- of B-label hebben, ontbreekt het gemengde VvE’s vaak aan de nodige reserves. Omdat bewoners niet altijd de middelen hebben om extra bij te dragen, stagneert de besluitvorming. Leningen vanuit het Warmtefonds zouden het verschil kunnen maken voor bewoners en hun VvE, die anders vaak jaren moeten sparen voordat zij stappen kunnen zetten.
Wat betekent dit voor gemeenten?
Deze uitkomsten zijn ook voor gemeenten relevant. Wie VvE’s in beweging wil krijgen, kan niet volstaan met één algemene boodschap. Binnen één gebouw lopen belangen, rollen en tempo vaak uiteen. Verduurzaming binnen een VvE vraagt daarom niet alleen om uitleg over maatregelen, kosten of subsidies, maar ook om communicatie die helpt om het gesprek op gang te brengen, draagvlak op te bouwen en besluitvorming overzichtelijk te maken.
Precies op dat punt is er al meer beschikbaar dan veel gemeenten vermoedelijk kennen. Milieu Centraal heeft hiervoor een praktische basis opgezet in de vorm van de Toolkit verduurzaming VvE’s. Die bevat onder meer voorbeeldbrieven, voorbeeldmails, praatplaten, gesprekskaartjes, beeldmateriaal en ervaringsverhalen. Voor gemeenten is dat bruikbaar materiaal om op voort te bouwen. Drie lessen voor gemeenten:
1. Erken de financiële realiteit binnen de VvE
Veel VvE’s hebben beperkte reserves en niet iedere bewoner kan extra bijdragen. Communicatie moet die realiteit serieus nemen; het gaat lang niet altijd alleen om willen.Veel VvE’s hebben beperkte reserves en niet iedere bewoner kan extra bijdragen. Communicatie moet die realiteit serieus nemen; het gaat lang niet altijd alleen om willen.
2. Maak verschillen binnen de VvE expliciet
Binnen één gebouw lopen draagkracht, belangen en tempo vaak uiteen. Richt communicatie daarom niet op de VvE als één geheel, maar houd rekening met bestuur, actieve bewoners en terughoudende eigenaren.
3. Stuur op draagvlak en ondersteun met concrete vervolgstappen
Volgens RaboResearch ontstaat beweging vooral als er draagvlak is en plannen concreet worden. Goede communicatie legt daarom niet alleen uit wat mogelijk is, maar helpt ook om tot een volgende stap, gesprek of besluit te komen.