Onderzoek van Realtor.com duidt erop dat ruim 1 op de 4 huizen in de Verenigde Staten wordt blootgesteld aan minstens één type ernstig of extreem klimaatrisico. Nederland krijgt ook steeds vaker te maken met extreem weer. Dit leidt steeds vaker tot schade. Dit terwijl de meest voorkomende klimaatrisico’s voor Nederlandse woningen – funderingsschade, overstromingen en hittestress – meestal niet of slechts gedeeltelijk gedekt zijn.
Van waarschuwing naar realiteit
Het IPCC waarschuwde al in 2007 voor het scenario waarin vastgoed moeilijker verzekerbaar zou worden. Centrale banken, waaronder de Europese Centrale Bank (ECB), benoemen klimaatrisico’s inmiddels als een direct gevaar voor financiële stabiliteit. Als huizen – het belangrijkste onderpand voor hypotheken – hun waarde verliezen of letterlijk wegspoelen, ontstaat mogelijk een systeemrisico dat verder reikt dan de huizenmarkt en menselijk leed alleen.
Domino-effect
De gevolgen zijn ingrijpend. Voor huishoudens betekent dit vaak een dubbele klap: het verlies van huis en vermogen, terwijl de hypotheekschuld blijft bestaan. Voor banken en andere financiële instellingen verdampt het onderpand op de balans, wat de stabiliteit onder druk zet.
Waardeverlies
Nederland en Europa lijken op het eerste gezicht redelijk beschermd, maar ook hier zijn risico’s onmiskenbaar: overstromingen, bodemdaling en stormschade zetten de huizenmarkt onder druk. In Nederland lopen naar schatting 800.000 woningen het risico op verzakking en instorting bij daling van het grondwaterpeil (AFM). Ongeveer 1.350.000 woningen, ofwel 16.8% van de Nederlandse woningen, lopen een middelgroot tot groot risico op overstroming (PONT Klimaat). Zijn onze samenleving en financiële sector voldoende voorbereid op het waardeverlies dat waarschijnlijk in de komende decennia zal optreden? Of zal dit risico opwegen tegen dagkoersen en prijsstijgingen als gevolg van krapte en het belastingregime?
Vraag
Momenteel lijkt het niet de vraag óf klimaatrisico’s de huizenmarkt raken, maar hoe groot de impact zal zijn. Zonder tijdig ingrijpen dreigt een klimaat verzekeringsprobleem dat zowel huishoudens als instellingen treft. De echte vraag is: hoe zorgen we ervoor dat huizen betaalbaar, verzekerbaar en veilig blijven in een veranderend klimaat?